การปรับตัวเพื่อสร้างโอกาสจากการเปิดการค้าเสรีของเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมในพื้นที่ปศุสัตว์เขต 1
มยุรี ประทุมแก้ว1/ อามีนา แสงจันทร์2/
บทคัดย่อ
การศึกษาในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาลักษณะพื้นฐานทางสังคมและเศรษฐกิจบางประการของเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมในพื้นที่ปศุสัตว์เขต 1 ศึกษาข้อมูลการปรับตัวของเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม สรุปผลการศึกษาเป็นแนวทางในการสร้างโอกาสจากการเปิดการค้าเสรีของเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมในพื้นที่ปศุสัตว์เขต 1 ประชากรที่ใช้ในการศึกษา คือ เกษตรกรในพื้นที่ปศุสัตว์เขต 1 จำนวน 5,085 ราย กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 371 ราย แบบสอบถามมีค่าความเชื่อมั่น 0.917ตามวิธีของ Cronbach สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าสูงสุด ค่าต่ำสุด ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบสมมติฐานด้วยการใช้การวิเคราะห์ถดถอยพหุ โดยวิธีคัดเลือกเข้าทั้งหมด
ผลการศึกษาพบว่า เกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม ส่วนใหญ่เป็นเพศชาย อายุเฉลี่ย 47.83 ปี ระดับการศึกษามัธยมศึกษาตอนปลาย ร้อยละ 29.38 ประสบการณ์ในการเลี้ยงโคนม เฉลี่ย 15.94 ปี มีทายาทสืบทอดกิจการโคนม ร้อยละ 77.09 พื้นที่ประกอบอาชีพ เฉลี่ย 10.58 ไร่ รายได้สุทธิเฉลี่ยจาการเลี้ยงโคนม 114,802.81 บาท/เดือน และต้นทุนค่าอาหารข้น เฉลี่ย 85,758.72 บาท/เดือน
การปรับตัวเพื่อสร้างโอกาสจากการเปิดการค้าเสรี โดยรวม 6 ด้าน อยู่ในระดับปานกลาง ค่าเฉลี่ย 3.24 ผลการทดสอบสมมติฐานจากตัวแปรอิสระ จำนวน 7 ตัวแปร พบว่าตัวแปรอิสระ จำนวน 3 ตัวแปรที่มีความสัมพันธ์กับการสร้างโอกาสของเกษตรกรในเชิงบวก ได้แก่ รายได้ ระดับการศึกษา ต้นทุนอาหารข้น มีความสัมพันธ์อย่าง มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ปัญหาอุปสรรค ความต้องการ และข้อเสนอแนะของเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม พบว่า เกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมส่วนใหญ่มีปัญหาราคาอาหารสัตว์ วัตถุดิบอาหารสัตว์ ปัญหาโรคระบาดและสุขภาพโคนม ขาดองค์ความรู้ด้านเทคโนโลยีในการจัดการฟาร์ม และต้องการให้รัฐบาลมีมาตรการควบคุมราคาปัจจัยการผลิต ต้องการการเข้าถึงแหล่งเงินทุนดอกเบี้ยต่ำหรือเงินกู้สนับสนุนจากภาครัฐ ต้องการให้รัฐบาลมีมาตรการป้องกันผลกระทบจากการนำเข้านมและนมผงขาดมันเนยราคาถูกจากเปิดการค้าเสรี และต้องการให้จัดอบรมเรียนรู้เทคนิคการลดต้นทุนการผลิตและการเพิ่มผลผลิต
ข้อเสนอแนะที่ได้จากการศึกษาในครั้งนี้ คือ ภาครัฐควรสนับสนุนแหล่งเงินทุนเพื่อช่วยเกษตรกรพัฒนาฟาร์มให้ได้มาตรฐานฟาร์ม ให้ความรู้และข่าวสารเกี่ยวกับการเปิดเขตการค้าเสรี และอบรมการให้เกษตรกรพัฒนาศักยภาพและประสิทธิภาพการผลิต เพื่อเพิ่มผลผลิตน้ำนมและลดต้นทุนการผลิต อบรมด้านการใช้เทคโนโลยี อบรมด้านการตลาด เป็นต้น
คำสำคัญ: เกษตรกร การปรับตัว สร้างโอกาสจากการเปิดการค้าเสรี
1/สำนักงานปศุสัตว์เขต 1 ตำบลบางกะดี อำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี
2/สำนักงานปศุสัตว์เขต 1 ตำบลบางกะดี อำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี



กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
กรมปศุสัตว์