ผลงานวิชาการ

ยุทธศาสตร์การพัฒนาสุขภาพสัตว์ในพื้นที่ด้วยกระบวนการมีส่วนร่วม

กรณีศึกษาของสำนักงานปศุสัตว์จังหวัดนนทบุรีและสำนักงานปศุสัตว์จังหวัดเพชรบุรี

มยุรี ประทุมแก้ว^1/

บทคัดย่อ

      วัตถุประสงค์ในการศึกษาเพื่อ 1) ศึกษารูปแบบวิธีการบริหารจัดแก้ไขปัญหาด้านสุขภาพสัตว์ ในระดับพื้นที่ที่มีความยุ่งยากและมีข้อจำกัด 2) ศึกษารูปแบบหรือวิธีการบริหารจัดการที่พบไปขยายผลต่อยอดในการพัฒนางานด้านสุขภาพสัตว์พื้นที่ปศุสัตว์อื่น ๆ โดยศึกษาจากเอกสารสมัครขอรับรางวัลบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม ประจำปี 2567 และเอกสารอื่นที่เกี่ยวข้อง นำมาสรุปบทเรียน ถอดบทเรียน

      ผลการศึกษาพบว่า มีการกำหนดวิธีการเพิ่มเติมจากมาตรการกรมปศุสัตว์ แบ่งเป็น 3 ระยะ  ระยะก่อนเกิดโรคระบาด ศึกษาวิเคราะห์ทางระบาดวิทยา สภาพแวดล้อม ศักยภาพพื้นที่ ฝึกอบรมเจ้าหน้าที่การฉีดวัคซีนระยะไกล ปืนยิงยาสลบ ผ่าตัดทำหมันด้านข้าง จัดตั้งหน่วยสัตวแพทย์เคลื่อนที่เชิงรุกสร้างความร่วมมือ ใช้ปฏิบัติการข่าวสาร นำ GPS/GIS มาใช้ บูรณาการเครือข่ายและสร้างการมีส่วนร่วมกับกลุ่มคนรักสัตว์ เรียนรู้แก้ปัญหาสุนัขจรจัด ระหว่างเกิดโรคลงพื้นที่ทันทีถ่ายภาพสุนัขและบันทึกวีดีโอสุนัขบ้าใช้ภาพถ่ายสุนัขค้นหาแหล่งรังโรค แนะนำผู้สัมผัสไปพบแพทย์ ฉีดวัคซีนให้สุนัข 4-5 ครั้ง/ตัว เน้นเส้นทางผ่านรัศมีรอบนอกและใช้ปฏิบัติการสื่อสารให้เครือข่ายร่วมควบคุมโรค ออกหน่วยสัตวแพทย์เคลื่อนที่ หลังเกิดโรคประชาสัมพันธ์สร้างการรับรู้และพัฒนาเครือข่ายความร่วมมือไปถึงระดับรับทำแทน

      ผลสำเร็จจังหวัดนนทบุรี ไม่พบการเกิดโรคพิษสุนัขบ้าในสัตว์ต่อเนื่อง 3 ปี สามารถค้นหา ผู้สัมผัสช่วยเหลือประชาชนนักท่องเที่ยวปลอดภัยจากโรคพิษสุนัขบ้า ผลสำเร็จของจังหวัดเพชรบุรี ปี 2566 ไม่พบการเกิดโรค ค้นหาผู้สัมผัสช่วยเหลือประชาชนได้ 5 ราย ไม่พบผู้เสียชีวิตต่อเนื่องเป็นเวลา 23 ปี พัฒนาเครือข่ายถึงระดับรับทำแทน กลุ่มคนรักสัตว์เพจหมาจรชะอำ มูลนิธิเพื่อนสัตว์ป่า มูลนิธิเพื่อสุนัขในซอย  ทำหมัน ฉีดวัคซีนสุนัขจรจัด แทนเจ้าหน้าที่ ปี 2562-2566 ผลงานรวม 8,140 ตัว

     ปัจจัยแห่งความสำเร็จ นำกระบวนการมีส่วนร่วมมาใช้ และขับเคลื่อนนโยบายการปฏิบัติในระดับพื้นที่ การนำไปใช้ประโยชน์ คือ นำวิธีการสอบสวนโรคและนวัตกรรมใหม่ ๆ ไปอบรมความรู้เพิ่มพูนทักษะแก่ เจ้าหน้าที่เป็นต้นแบบให้หน่วยงานอื่นนำไปประยุกต์ใช้ในการควบคุมโรคระบาดสัตว์ 

     ข้อเสนอแนะ ควรพัฒนาทักษะผู้นำในทุกมิติ สร้างพันธมิตรเครือข่ายองค์กรอื่น ๆ ส่งเสริมพัฒนาให้บุคลากรคิดนอกกรอบ ทดลองสิ่งใหม่ ๆ บูรณาการทำงานระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้ครบทุก ภาคส่วน

คำสำคัญ: ยุทธศาสตร์ การพัฒนาสุขภาพสัตว์ กระบวนการมีส่วนร่วม

^1/สำนักงานปศุสัตว์เขต 1 ตำบลบางกะดี อำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี

คลิกอ่านรายละเอียด